AI vẽ chân dung lịch sử: Khi nhân vật cổ đại xuất hiện ở thế kỷ 21

Làm sao để tưởng tượng khuôn mặt của những nhân vật lịch sử nếu họ sống ở thời nay? Công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) giờ đây có thể tạo ra phiên bản hiện đại của những gương mặt quen thuộc, dựa trên kho dữ liệu hình ảnh và phong cách thời trang đương đại. Một dự án gần đây do Becca Saladin tại Royalty Now Studios thực hiện đã dùng AI để tái hiện hơn 100 chân dung nhân vật lịch sử theo phong cách thế kỷ 21 — từ Alexander Đại đế đến Vincent Van Gogh.

AI hoạt động thế nào trong việc tái tạo chân dung

Với nguồn dữ liệu lớn, hệ thống AI học được các mẫu hình, tỉ lệ khuôn mặt, tông màu da và yếu tố thời trang hiện đại. Từ đó, nó kết hợp kiến thức học được để sinh ra hình ảnh mới mang cảm giác quen thuộc nhưng được cập nhật theo thẩm mỹ ngày nay. Trong quá trình này, con người vẫn đóng vai trò chỉ dẫn: nghệ sĩ lựa chọn chủ đề, đặt hướng dẫn phong cách và chỉnh sửa kết quả để có biểu cảm và bố cục ưng ý.

Ý nghĩa của dự án: nghệ thuật, lịch sử và công cụ

Dự án của Royalty Now Studios không nhằm khẳng định chân dung chính xác sinh học của ai đó, mà là một phép thử sáng tạo: đặt những nhân vật lịch sử vào bối cảnh quần áo, kiểu tóc và phụ kiện hiện đại để khám phá cách chúng ta nhìn nhận quá khứ. Kết quả vừa là sản phẩm nghệ thuật vừa là lời nhắc rằng bất kỳ hình ảnh tái tạo nào đều chịu ảnh hưởng bởi dữ liệu và lựa chọn thẩm mỹ người làm.

Những chân dung đáng chú ý và cách AI biến tấu

Dưới đây là một vài ví dụ tiêu biểu trong bộ sưu tập; hình ảnh đi kèm do AI tạo và được giữ nguyên từ nguồn dự án.

Alexander Đại đế

Alexander (356 TCN – 323 TCN) được biết đến là một vị thống soái của Macedonia, nổi bật với lộ trình chinh phạt rộng khắp trong thời cổ. Trong phiên bản AI, ông mang diện mạo hiện đại: đường nét gương mặt tỏ ra nam tính, trán cao và làn da ngăm, vẻ ngoài được mô tả là điển trai theo tiêu chuẩn đương đại.

Alexander Đại đế ở thế kỷ 21 do AI vẽ nên trông khá điển trai. (Ảnh: Royalty Now Studios)

William Shakespeare

William Shakespeare (1564 – 1616) là một trong những nhà viết kịch nổi tiếng nhất nền văn học Anh. Hình ảnh do AI tái hiện cho thấy Shakespeare theo phong cách trí thức, mang kính và trang phục thanh lịch — một cách thể hiện khác so với các chân dung lịch sử cổ điển mà chúng ta thường thấy.

AI mô phỏng William Shakespeare trong thời hiện đại trông rất trí thức và thanh lịch. (Ảnh: Royalty Now Studios)

Leonardo da Vinci

Leonardo (1452 – 1519) được tôn vinh là một thiên tài đa lĩnh vực: họa sĩ, kỹ sư, giải phẫu học và nhiều vai trò khác. Phiên bản hiện đại do AI tạo cho ông phong cách “chất” với áo thun đen và tóc dài qua vai — hình tượng gợi lên một nghệ sĩ đồng thời là người sáng tạo đương thời.

AI cho rằng nếu Leonardo Da Vinci ở thế kỷ 21 thì ông sẽ có phong cách chất lừ như thế này? (Ảnh: Royalty Now Studios)

Wolfgang Amadeus Mozart

Mozart (1756 – 1791) là nhà soạn nhạc có ảnh hưởng lớn trong lịch sử âm nhạc phương Tây. Trong bản tái hiện, mái tóc của ông được “cắt ngắn” để phù hợp hơn với gu thẩm mỹ hiện đại, khiến gương mặt trông trẻ trung hơn so với tạo hình truyền thống.

Nhà soạn nhạc thiên tài Mozart rất hợp với mái tóc ngắn mà AI vẽ cho ông. (Ảnh: Royalty Now Studios)

Vincent Van Gogh

Vincent Van Gogh (1853 – 1890) được biết đến với lối vẽ biểu cảm và sắc màu đặc trưng. Bức chân dung do AI tạo ra giữ lại nhiều nét cổ điển của Van Gogh, thể hiện sự tôn trọng phong cách nguyên bản hơn là chuyển đổi hoàn toàn sang hình mẫu hiện đại.

AI quyết giữ nét cổ điển cho đại danh họa Vincent Van Gogh. (Ảnh: Royalty Now Studios)

Những điều nên cân nhắc khi xem ảnh AI tái tạo

• Dữ liệu định hướng kết quả: Hình ảnh sinh ra phản ánh những mẫu có trong cơ sở dữ liệu và các lựa chọn phong cách do người thực hiện chỉ dẫn.
• Không phải chân dung lịch sử tuyệt đối: Các sản phẩm này là biến thể nghệ thuật, không thể coi là bản xác thực về ngoại hình thực tế của nhân vật.
• Ý đồ nghệ thuật rõ ràng: Người đứng sau dự án có thể muốn nhấn mạnh một góc nhìn nhất định — ví dụ phong cách hiện đại, sự “chất” hay giữ nét cổ điển.

Lợi ích và giới hạn của việc dùng AI cho dự án kiểu này

Sử dụng AI mở ra khả năng khám phá lịch sử theo cách trực quan mới, giúp công chúng dễ tiếp cận hơn với nhân vật cổ. Đồng thời, phương pháp này cũng nhắc nhở người xem phải tỉnh táo: kết quả phụ thuộc vào nguồn dữ liệu và lựa chọn của người sáng tạo, nên có thể thiên lệch về mặt thẩm mỹ hoặc văn hóa.

Cách tiếp cận để đánh giá một bức chân dung AI

Khi đối diện một bức ảnh do AI tạo, bạn có thể tự hỏi:

1. Người tạo ra ảnh là ai và họ đặt ra chỉ dẫn gì?
2. Dữ liệu nguồn có thể bao gồm những hình ảnh hoặc phong cách nào?
3. Ảnh này phục vụ mục đích nghệ thuật, giáo dục hay giải trí?

Trả lời các câu hỏi này giúp phân biệt giữa giá trị thẩm mỹ và giá trị tham chiếu lịch sử của hình ảnh.

Kết luận: AI là công cụ mở rộng tưởng tượng

Dự án của Becca Saladin cho thấy AI có thể là nguồn cảm hứng phong phú để tưởng tượng lại diện mạo những nhân vật nổi tiếng. Khi tiếp nhận các tác phẩm như vậy, người xem nên vừa thưởng thức khía cạnh nghệ thuật, vừa nhận thức giới hạn của kỹ thuật và dữ liệu đằng sau chúng. Như mọi công cụ sáng tạo khác, AI cho phép đặt câu hỏi mới về cách chúng ta nhớ và hình dung quá khứ.

Để mở rộng chủ đề liên quan tới sức khỏe và cách xử lý thông tin trong đời sống, bạn có thể tìm hiểu sâu hơn về những trường hợp tiêu cực khi nạp quá nhiều nước với bài viết những rủi ro khi uống nước quá nhiều — bài viết phân tích cơ chế tổn hại và ai cần thận trọng.

Nếu bạn yêu thích những câu chuyện kỳ bí và các hiện tượng lịch sử đầy tranh cãi, một bài viết thú vị giải mã truyền thuyết về quan tài đá ở Assos có thể kích thích trí tò mò: bí ẩn quan tài đá Assos dẫn dắt bạn qua bối cảnh và mô tả vật lý của hiện tượng này.

Và khi muốn rèn luyện tư duy logic sau khi thưởng thức các hình ảnh sáng tạo, bạn có thể thử thách bản thân với câu đố nổi tiếng: bài toán ‘Ai giữ cá’ của Einstein, nơi bài toán sắp xếp thuộc tính sẽ giúp bạn luyện suy luận có hệ thống.