Khám Phá Sự Đe Dọa Của Rùa Cá Sấu Tại Trung Quốc

Vào tháng 5 năm 2021, một tờ báo đã thông báo về việc phát hiện một con rùa cá sấu quý hiếm tại đầm Thị Nại, Quy Nhơn, Bình Định.

Nhưng theo các nguồn tin từ Trung Quốc, loài rùa này, xuất xứ từ miền Nam nước Mỹ, giờ đã trở nên phổ biến ở miền Nam Trung Quốc. Rùa cá sấu được biết đến với bản chất hung dữ và sức mạnh đáng sợ, làm dấy lên mối lo ngại về các tác động tiêu cực của chúng đến môi trường.

Rùa cá sấu nguy hiểm

Đặc Điểm Của Loài Rùa Cá Sấu

Rùa cá sấu, một loài động vật ăn thịt lớn và có tính háu ăn, đã bắt đầu xâm lấn các hồ và dòng sông tại Trung Quốc, đe dọa đến sự tồn tại của các loài bản địa.

Vốn có nguồn gốc từ Bắc Mỹ, rùa cá sấu đã được nhập khẩu vào Trung Quốc với số lượng lớn nhằm phục vụ cho nhu cầu thịt và làm thú cưng độc đáo.

Giá bán cho những con rùa cá sấu non trên các trang thương mại điện tử chỉ từ 20 nhân dân tệ (khoảng 3 USD), nhưng người mua thường không biết rằng chúng sẽ phát triển thành những con quái vật khổng lồ.

Khi trưởng thành, rùa cá sấu có thể nặng tới 80 kg, sở hữu móng vuốt sắc nhọn và mai có nhiều gờ nhọn. Chúng có thể tấn công nếu bị đe dọa, với vết cắn đủ sức làm đứt lìa ngón tay.

Hiện nay, loài rùa này đang dần thích nghi và xâm nhập vào hệ sinh thái tự nhiên, làm gia tăng lo ngại trong giới chức trách và các nhà sinh vật học, theo thông tin từ tạp chí Đệ lục thanh của Trung Quốc.

Các phương tiện truyền thông Trung Quốc đã ghi nhận hàng chục trường hợp phát hiện rùa cá sấu trong các vùng nước trong suốt thập kỷ qua. Một nghiên cứu năm 2020 cho thấy khu vực trung và hạ lưu sông Dương Tử là nơi có mật độ phát hiện rùa cá sấu cao nhất.

Các nhà khoa học đã cảnh báo rằng nếu loài rùa này bắt đầu sinh sản trong môi trường tự nhiên, chúng có thể gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho hệ sinh thái địa phương. Với bản tính phàm ăn, chúng có khả năng tiêu diệt nhiều loài từ cá, ếch đến rùa nhỏ hơn, và cũng có thể tấn công các động vật có vú dưới nước. Đây là mối đe dọa lớn đến đa dạng sinh học của khu vực.

Rùa cá sấu đã xâm nhập hệ sinh thái ở Trung Quốc

David Dudgeon, giáo sư sinh học nước ngọt tại Đại học Hong Kong, đã nhấn mạnh rằng “sinh vật xâm lăng này là những kẻ săn mồi bẩm sinh. Ngay từ khi nở, chúng đã tấn công các loài không xương sống, cá, nòng nọc, ếch, và khi lớn lên, chúng bắt đầu săn những con mồi lớn hơn… Có rất nhiều thứ có thể bị nuốt chửng trong miệng chúng.” Ông còn cho biết rằng rùa bản địa sẽ bị đe dọa nghiêm trọng, vì rùa cá sấu có thể cạnh tranh thức ăn với chúng và thậm chí ăn thịt những con non hoặc cá thể trưởng thành.

Rùa cá sấu đã xâm nhập vào môi trường tự nhiên qua nhiều con đường khác nhau. Một số trường hợp là do các trang trại nuôi bị lũ lụt, khiến nhiều con rùa chạy thoát. Hàng năm, hàng triệu con rùa cá sấu được nuôi để làm thực phẩm, thú cưng và trong thuốc đông y, tạo ra một nhu cầu lớn cho loài này.

Cũng đã có những trường hợp người dân thả rùa cá sấu vào tự nhiên. Một số Phật tử thường thả cá và rùa vào môi trường để thực hiện phong tục phóng sinh. Cũng không hiếm các chủ nuôi quyết định thả chúng khi nhận ra rằng chúng không phải là rùa bình thường.

Năm ngoái, một ngư dân đã câu được một con rùa cá sấu có biểu tượng Phật trên mai. Trong một trường hợp khác, một người đã bị phát hiện thả hai con rùa cá sấu xuống sông Gia Lăng, nhánh của sông Dương Tử, khi cơ quan chức năng nhận được thông tin từ người dân.

Trước tình hình này, chính quyền Trung Quốc đã thực hiện các biện pháp nhằm kiểm soát hoạt động phóng sinh, vốn khiến nhiều loài không bản địa được thả tự do, gây mất cân bằng hệ sinh thái tự nhiên. Các loài xâm lấn trở thành một mối đe dọa lớn đến đa dạng sinh học của quốc gia này.

Vào năm 2020, rùa cá sấu đã được xếp vào danh sách 17 loài không bản địa gây nguy hiểm khi được thả vào các hệ sinh thái nước ngọt ở Trung Quốc bởi các chuyên gia chính phủ. Nguyên nhân là do chúng ăn một lượng lớn cá bản địa, động vật lưỡng cư, rùa và có khả năng cắn người.

Nguy Cơ Từ Các Loài Xâm Lấn

Bắt đầu từ tháng 3 năm 2021, Trung Quốc đã coi việc thả các loài xâm lấn vào thiên nhiên là một hành vi vi phạm pháp luật. Các hồ và sông, nhất là gần các ngôi chùa, đều có biển báo cảnh báo cấm phóng sinh.

Trong những năm gần đây, truyền thông Trung Quốc đã nhiều lần nhấn mạnh rằng rùa cá sấu là “sát thủ sinh thái”, khuyến cáo người dân không nên nuôi chúng hoặc thả chúng trở lại môi trường tự nhiên. Những người phát hiện rùa cá sấu trong môi trường ngoài tự nhiên được khuyên nên giết thịt thay vì thả chúng trở lại.

David Dudgeon cho rằng việc ngăn chặn tình trạng thả rùa cá sấu nên được ưu tiên hàng đầu cho các cơ quan thực thi pháp luật. Ông nhận định rằng: “Ngăn chặn việc thả rùa cá sấu là khả thi hơn nhiều so với việc loại bỏ những cá thể đã xâm nhập vào tự nhiên.”

Những con rùa cá sấu được rao bán trên nền tảng thương mại điện tử Taobao của Trung Quốc. Dòng chữ trên các bức ảnh có nội dung: “Người nuôi đứng bán, đã bao gồm phí ship” (trái) và “Nuôi thì rất ghê, ăn thì rất phê”.

Tuy nhiên, việc ngăn chặn rùa cá sấu tràn vào môi trường tự nhiên là khó khăn do quy mô to lớn của hoạt động buôn bán loài rùa này. Hơn 400.000 rùa cá sấu được tiêu thụ mỗi năm chỉ trên nền tảng thương mại điện tử Taobao. Chúng cũng được chào bán trên những nền tảng khác như JD.com và dễ dàng được tìm thấy tại các chợ thú cưng trên khắp Trung Quốc.

Bên cạnh đó, Trung Quốc không phải là quốc gia duy nhất đối mặt với vấn đề rùa cá sấu. Hàng nghìn con đã bị bắt trong tự nhiên tại Nhật Bản, và cũng có báo cáo ghi nhận về sự xuất hiện của chúng tại châu Âu, với những người tắm tại các hồ ở Pháp, Đức và Ý gặp phải chúng trong những năm gần đây.