Khám Phá Vụ Nổ Của Ngôi Sao Betelgeuse: Hiện Tượng Đáng Kỳ Diệu Trong Vũ Trụ

Trong bầu trời đêm, những hiện tượng vũ trụ luôn thu hút sự chú ý của các nhà khoa học và người yêu thiên văn. Gần đây, ngôi sao đỏ khổng lồ Betelgeuse đã trở thành tâm điểm của các nghiên cứu với những dấu hiệu cho thấy nó có thể sẽ trải qua một vụ nổ siêu tân tinh. Chỉ hai năm trước, NASA đã ghi nhận hình ảnh của ngôi sao này, mở đầu cho những thảo luận sôi nổi về sự kết thúc vòng đời của nó.

Betelgeuse, một trong những ngôi sao sáng nhất trong chòm Orion, đang ở giai đoạn cuối cùng của vòng đời. Theo thông tin từ Cnet, các nhà thiên văn học đã sử dụng Kính Viễn vọng Không gian Hubble và nhiều thiết bị khác để theo dõi ngôi sao này, với hy vọng quan sát được vụ nổ sắp diễn ra.

Nhóm nghiên cứu tại Trung tâm Vật lý Thiên văn Harvard và Smithsonian đã phân tích và nhận định rằng chỉ một phần bề mặt của Betelgeuse dường như đã phát nổ, xả thải một lượng lớn vật chất ra ngoài không gian. Những vụ nổ siêu tân tinh, nếu đã xảy ra, vẫn chưa được phát hiện từ Trái đất.

Vào năm 2019, sự kiện che mờ của Betelgeuse được gọi là “vụ phóng khối lượng bề mặt” (SME), tương tự như các Bão Mặt Trời, khi ngôi sao này phun trào vật chất vào không gian. Mỗi cơn bão như vậy thường gây ra hiện tượng cực quang và làm gián đoạn các sóng vô tuyến trên Trái đất.

Tuy nhiên, vụ nổ bề mặt của Betelgeuse được ước tính lớn hơn 400 tỷ lần so với một vụ phun trào khối lượng bề mặt thông thường.

Hình ảnh ngôi sao Betelgeuse phát nổ một phần bề mặt, được chụp bởi Kính Viễn vọng Không gian Hubble. (Ảnh: NASA).

Bà Andrea Dupree, nhà thiên văn học thuộc Trung tâm Vật lý Thiên văn Harvard và Smithsonian, cho biết: “Chúng tôi chưa bao giờ chứng kiến một vụ phóng vật chất lớn như vậy trên bề mặt của một ngôi sao. Có điều gì đó đang diễn ra mà chúng tôi chưa hoàn toàn hiểu rõ”.

Bà cũng nhấn mạnh rằng hiện tượng này cho phép các nhà khoa học theo dõi sự tiến hóa của các ngôi sao trong thời gian thực.

Khác với những ngôi sao bình thường, Betelgeuse đang ở giai đoạn cuối cùng và có đường kính lên đến một tỷ dặm. Nếu đưa Betelgeuse vào vị trí của Mặt Trời, nó sẽ mở rộng ra quá cả quỹ đạo của Mộc tinh.

Ngôi sao như Betelgeuse có tuổi đời ngắn hơn nhiều so với Mặt Trời. Mặc dù Mặt Trời đã sống khoảng 5 tỷ năm, Betelgeuse chỉ tồn tại khoảng 10 triệu năm. Các nhà khoa học dự đoán rằng sự kiện siêu tân tinh có thể xảy ra trong vòng 100.000 năm tới.

Ảnh chụp sao Betelgeuse năm 2019 từ kính thiên văn Hubble. (Ảnh: NASA).

Betelgeuse từng là một trong những ngôi sao sáng nhất bầu trời khi quan sát từ Trái đất. Vụ nổ mới đây đã tạo ra một đám mây bụi xung quanh ngôi sao, làm giảm rõ rệt hình ảnh ghi lại vào năm 2019. Trong suốt một thời gian dài, các nhà khoa học đã nghi ngờ rằng sự mờ đi này có thể là dấu hiệu của một vụ nổ siêu tân tinh sắp xảy ra.

Cuối cùng, nếu Betelgeuse nổ tung hoàn toàn, chúng ta có thể quan sát sự kiện này từ Trái đất, ngay cả ban ngày.

Đáng chú ý, vụ nổ sao gần đây nhất trong dải Ngân Hà được nhà thiên văn học Johannes Kepler ghi lại vào năm 1604. Theo ghi chép, người dân có thể nhìn thấy ánh sáng từ vụ nổ kéo dài khoảng ba tuần. Ngôi sao SN 1604 cách chúng ta khoảng 20.000 năm ánh sáng, trong khi đó Betelgeuse chỉ cách Trái đất một khoảng cách gần hơn gấp 10 lần.