Khám Phá Những Thiên Đường Giả Lập: Một Góc Nhìn Mới

Ý tưởng cho rằng chúng ta đang sống trong một thế giới giả lập đã thu hút sự chú ý của nhiều người, bao gồm cả những nhân vật nổi tiếng như Elon Musk. Tuy nhiên, cho đến nay, vẫn chưa có đủ bằng chứng thuyết phục để chứng minh cho giả thuyết này. Một trong những điểm yếu lớn nhất của nó là không thể giải thích cách mà con người có thể xác thực tính hiện thực của thế giới xung quanh.

Theo quan điểm của nhà triết học và nhà vật lý học Marcelo Gleiser, người đã được vinh danh với giải thưởng Templeton, giả thuyết cho rằng nhân loại sinh sống trong một mô phỏng máy tính chỉ là một cách để đổ lỗi cho những thất bại trong việc bảo vệ môi trường và các vấn đề xã hội.

Thuyết về thế giới giả lập bắt đầu vào năm 2003, được phát triển bởi triết gia Nick Bostrom từ Đại học Oxford. Ông cho rằng thực tại mà chúng ta trải nghiệm chỉ là một sản phẩm mô phỏng của một nền văn minh tiên tiến.

Giáo sư Marcelo Gleiser cho rằng thuyết giả lập là một cách đổ lỗi. (Ảnh: Popsci).

Đổ Lỗi Cho Các Lực Lượng Siêu Nhiên

Marcelo Gleiser cho rằng nhân loại cần phải đối mặt với những hậu quả do chính mình gây ra đối với hành tinh.

“Thật dễ dàng khi nói rằng tình trạng hỗn loạn hiện tại là do các sức mạnh không thể kiểm soát. Trên thực tế, việc nói ‘không phải lỗi của tôi’ thực sự phản ánh quan điểm tôn giáo,” ông nhấn mạnh.

Thế giới đã chứng kiến nhiều biến động trong những năm gần đây, từ biến động chính trị, suy thoái kinh tế, cho đến xung đột vũ trang và đại dịch toàn cầu đã khiến hàng triệu người thiệt mạng.

Nếu đúng là chúng ta đang sống trong một thế giới giả lập, có lẽ những người điều khiển mô phỏng đó đang theo dõi chúng ta như những sinh vật tội lỗi.

Với những người đang phải vật lộn kiếm sống, lo lắng về hóa đơn và bệnh tật, việc nghĩ xem liệu thế giới chúng ta có thực hay không thật sự không phải là điều thực tế.

“Tôi chỉ ước rằng những người thông minh sẽ tập trung vào những vấn đề thực sự chứ không phải những điều vô nghĩa này,” Gleiser bày tỏ.

Khiếu Nại Của Thuyết Thế Giới Giả Lập

Theo Nick Bostrom, người đã đưa ra cơ sở lý luận cho giả thuyết này, có một trong ba mệnh đề sau là đúng: các nền văn minh thường tự hủy diệt trước khi họ có thể phát triển khả năng mô phỏng thực tế; các nền văn minh tiên tiến ít khi quan tâm đến việc tạo ra mô phỏng; hoặc khả năng cao là chúng ta đang sống trong một mô phỏng máy tính.

Giả thuyết về thế giới giả lập tồn tại nhiều mâu thuẫn. (Ảnh: NBC News).

Trong bài viết của mình, Gleiser đã chỉ ra những lỗ hổng trong lập luận của Bostrom.

Trước tiên, nếu chúng ta đang sống trong một mô phỏng do các sinh vật vượt trội điều hành, thì không có lý do gì ngăn cản họ cũng chỉ là một phần của một mô phỏng khác do một chủng tộc siêu nhiên hơn tạo ra. Điều này dẫn đến một vòng lặp vô tận, mở ra câu hỏi cổ điển trong triết học: Ai là người đã tạo ra mô phỏng đầu tiên?

Thứ hai, Gleiser đưa ra câu hỏi: Tại sao một chủng tộc nào đó, có thể là thế hệ tân tiến hơn con người, lại muốn mô phỏng chúng ta ở thời điểm hiện tại? “Khi xem xét hành động của một trí tuệ mà chúng ta chưa từng biết đến, câu hỏi cốt lõi là tại sao họ lại làm như vậy. Chúng ta hoàn toàn không có thông tin về động cơ của họ,” ông lý luận.

Giáo sư cũng cho rằng mặc dù chưa xác định được đâu là sự thật, thuyết thế giới giả lập có thể ảnh hưởng tiêu cực đến lòng tự trọng của con người, khiến cho những người tin vào nó từ bỏ ý thức tự chủ và trở thành những người theo chủ nghĩa hư vô.

“Nếu mọi thứ thực sự chỉ là một trò chơi lớn mà chúng ta không thể kiểm soát, thì tại sao lại phải bận tâm? Hành động hay ý thức về điều này có tạo ra sự khác biệt nào không?” Gleiser nêu vấn đề.

Theo ông, quan điểm về thế giới giả lập gần như kéo gần con người đến với triết lý hư vô, có thể dẫn đến việc mất đi ý chí đấu tranh vì những điều chúng ta tin tưởng.