Những Nguy Cơ Từ Bệnh Than: Tìm Hiểu Đặc Điểm và Biểu Hiện

Bệnh than, hay còn gọi là Anthrax, là một trong những căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có khả năng gây tử vong cao. Vi khuẩn gây bệnh này không chỉ sống sót trong điều kiện khắc nghiệt, mà còn được xem như một loại vũ khí sinh học đáng sợ.

Bệnh Than Là Gì?

Vi khuẩn bệnh than có hình que dài. (Ảnh: Live Science).

Bệnh than là một bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Bacillus anthracis gây ra, chủ yếu ảnh hưởng đến các động vật có vú, trong đó có cả con người. Lịch sử đã ghi nhận nhiều đợt bùng phát bệnh than, thường khiến nông dân và những người tiếp xúc với gia súc mắc bệnh chịu ảnh hưởng nặng nề.

Dạng lây nhiễm phổ biến nhất là thông qua tiếp xúc da, khi bào tử vi khuẩn thâm nhập vào cơ thể qua các vết thương hở. Đây cũng là hình thức dễ điều trị nhất, với khả năng hồi phục cao khi được điều trị kịp thời bằng kháng sinh.

Theo thông tin từ Thư viện Y học Quốc gia Mỹ, dạng bệnh than nguy hiểm nhất xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập vào hệ hô hấp, phổ biến ở những người làm việc với lông và da của thú vật. Bào tử vi khuẩn có thể xâm nhập vào phổi, gây ra các vấn đề nghiêm trọng nếu không được chữa trị kịp thời.

Khi không điều trị, chất độc do vi khuẩn tiết ra có thể tích tụ trong phổi, gây ra nhiều triệu chứng nguy hiểm như viêm phổi, suy hô hấp, và thậm chí là sốc và tử vong. Các triệu chứng ban đầu có thể giống như cảm cúm nhưng sẽ nhanh chóng trở nặng nếu không được xử lý.

Triệu chứng bệnh than trên da người. (Ảnh: AAP).

Tỷ lệ tử vong đối với bệnh than đường hô hấp có thể lên tới 92%, mặc dù đây là dạng mắc hiếm gặp. Một người cần hít vào một lượng lớn bào tử, từ 8.000 đến 10.000 bào tử, để phát bệnh.

Dạng bệnh than đường tiêu hóa, có thể xảy ra khi ăn thịt động vật nhiễm bệnh, cũng gây ra các triệu chứng nghiêm trọng nhưng hiếm gặp hơn. Thời gian ủ bệnh có thể kéo dài từ một đến 60 ngày, và nếu không được phát hiện sớm, tỷ lệ tử vong có thể lên tới 20-60%.

Các Biểu Hiện Của Bệnh Than

Bệnh than có thể lây truyền theo nhiều cách khác nhau:

Bệnh Than Thể Ngoài Da

Bệnh than thể ngoài da thường xuất hiện qua các vết loét trên da, chủ yếu do tiếp xúc với bào tử vi khuẩn thông qua việc chăm sóc hoặc xử lý động vật bệnh. Đây là thể bệnh phổ biến nhất, chiếm đến 95% các trường hợp.

Tổn thương thường bắt đầu ở các khu vực như đầu, cổ và chân tay với các sẩn ngứa không đau, xuất hiện sau 3-5 ngày tiếp xúc. Trong vòng một đến hai ngày tiếp theo, tổn thương có thể biến đổi thành bọng nước và để lại vết loét có màu đen với phản ứng phù nề xung quanh.

Nếu tổn thương có mủ hoặc nhiễm trùng, bệnh nhân có thể bị sốt và đau. Vùng da xung quanh có thể bị sưng và kéo dài sau khi vảy hình thành.

Bệnh Than Qua Đường Hô Hấp

Bệnh than đường hô hấp rất hiếm gặp trong tự nhiên nhưng có thể xảy ra trong tình huống bào tử được sử dụng như một vũ khí sinh học. Khi bào tử xâm nhập vào đường hô hấp, nó có thể gây ra bệnh với tỷ lệ tử vong cao.

Ảnh hưởng thường bắt đầu một đến ba ngày sau khi hít bào tử, có thể không có triệu chứng đầu tiên nhưng dần dần phát triển thành sốt cao, khó thở, và các triệu chứng nghiêm trọng. Nếu không được điều trị, bệnh nhân có thể tử vong chỉ sau vài ngày.

Vi khuẩn có thể lây lan vào máu và gây nhiễm trùng huyết, tạo ra các triệu chứng nghiêm trọng và thậm chí dẫn đến tử vong.

Bệnh Than Đường Tiêu Hóa

Bệnh than đường tiêu hóa xảy ra khi người bệnh ăn phải thịt động vật nhiễm bệnh. Triệu chứng có thể phát triển từ sốt, đau bụng, và có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng trong vòng hai đến năm ngày sau khi phát bệnh. Đây là dạng hiếm gặp nhất trong cộng đồng.

Vi khuẩn có thể truyền bệnh than từ động vật sang người.

Bệnh Than Viêm Màng Não

Thể bệnh này có thể gây ra biến chứng nghiêm trọng và dẫn đến tử vong trong thời gian ngắn. Đường xâm nhập chủ yếu xảy ra qua da, nhưng cũng có thể từ đường tiêu hóa hoặc hô hấp. Triệu chứng bao gồm đau đầu nghiêm trọng, sốt, co giật và hôn mê.

Bệnh Than Nhiễm Trùng Huyết

Bệnh này xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập vào máu, có thể là hậu quả của bệnh đường hô hấp. Triệu chứng nghiêm trọng xuất hiện nhanh chóng, có thể dẫn đến sốc và tử vong trong thời gian ngắn nếu không được điều trị kịp thời.

Tóm lại, bệnh than là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do Bacillus anthracis gây ra, với nhiều hình thức lây truyền khác nhau. Để phòng bệnh, người dân cần hạn chế tiếp xúc với gia súc bệnh, và thực hiện các biện pháp an toàn như sử dụng bảo hộ khi làm việc.

Bệnh Than Như Vũ Khí Sinh Học

Trong lĩnh vực quân sự, vi khuẩn bệnh than trở thành một trong những vũ khí sinh học nguy hiểm nhất, có khả năng bị lạm dụng trong các cuộc tấn công khủng bố. Việc nuôi cấy vi khuẩn có thể được thực hiện dễ dàng và chúng có thể tồn tại nhiều năm trong môi trường.

Trong các cuộc chiến tranh thế giới, bệnh than từng được sử dụng để tấn công quân địch với những hậu quả khôn lường. Gần đây, bệnh than đã xuất hiện trong các vụ tấn công khủng bố tại Mỹ, cho thấy tính chất nguy hiểm của nó.

Bệnh than từng được dùng trong đợt tấn công khủng bố tại Mỹ năm 2001. (Ảnh: NTI).

Dù bào tử có thể tồn tại lâu trong môi trường, chúng có thể bị tiêu diệt dễ dàng bằng cách đun sôi trong nước hoặc sử dụng nhiệt độ cao.