Khám Phá Bí Ẩn Của Chiếc Đĩa 5.000 Năm Tuổi Tại Ai Cập

Tại Bảo tàng Ai Cập ở Cairo, có một cổ vật đang thu hút sự chú ý của nhiều nhà nghiên cứu và du khách, đó chính là chiếc “đĩa” ba thùy bí ẩn có niên đại lên đến 5.000 năm. Chiếc đĩa này không chỉ là một món đồ nghệ thuật mà còn là một mảnh ghép thú vị trong lịch sử của nền văn minh Ai Cập cổ đại.

Chiếc đĩa bí ẩn này được gọi là “Đĩa ba thùy của Ai Cập” hoặc “Đĩa Sabu”. Được tìm thấy trong lăng mộ của Hoàng tử Sabu, một người con của Pharaoh Anedjib, nó là một cổ vật độc đáo của thời kỳ pharaoh đầu tiên. Với thiết kế bao gồm ba thùy cong lại ở giữa, chiếc đĩa này hiện vẫn chưa có một hình thức tương tự nào được tìm thấy khác tại Ai Cập.

Khám phá tại Nghĩa địa Sakkara, nơi có những lăng mộ vĩ đại nhất từ thời cổ đại, cho thấy chiếc đĩa Sabu được chế tác cách đây khoảng 3.000 năm trước Công nguyên, đồng nghĩa với việc nó đã tồn tại ít nhất 5.000 năm.

Chiếc đĩa bí ẩn này thường được gọi là “Đĩa Sabu”.

Các nhà khảo cổ học đặt ra câu hỏi về cách mà họ chế tác chiếc đĩa này từ đá, đặc biệt là trong bối cảnh họ thường sử dụng công cụ bằng đồng và đá. Điều này khiến cho chiếc đĩa trở thành một hiện tượng kỳ lạ và lôi cuốn sự quan tâm không chỉ của giới nghiên cứu mà còn của công chúng.

Trải qua nhiều năm, nhiều giả thuyết đã được đưa ra về chức năng của nó. Ban đầu, người ta suy đoán đây có thể là bình hoa, lư hương hay đơn thuần là một vật trang trí. Tuy nhiên, sự đa dạng trong các ý kiến đã tạo nên một cuộc tranh cãi lớn trong cộng đồng khảo cổ học.

Đĩa này có độ chính cao và được làm từ vật liệu mỏng manh như đá phiến là một điều không tưởng.

Chiếc đĩa được phát hiện bởi nhà khảo cổ học Walter B. Emery vào năm 1936, nó có dạng tròn với đường kính khoảng 610 mm và cao 106 mm. Được chế tác từ đá “Schist”, loại đá ít nứt vỡ hơn rất nhiều so với loại đá gốc, cho thấy một sự tỉ mỉ trong chế tạo.

Tuy nhiên, độ hoàn thiện của chiếc đĩa vẫn là một dấu hỏi lớn, vì chúng ta không thể biết chắc rằng những nghệ nhân nào đã tạo ra nó. Qua nhiều thế kỷ, đá Schist đã được sử dụng để tạo ra nhiều đồ vật, từ bình chứa đến các tác phẩm nghệ thuật với họa tiết phức tạp, gợi ý rằng nó đã từng là một loại vật liệu phổ biến đặc biệt trong các thời kỳ cổ đại.

Đá metasiltstone là một loại đá bột kết biến chất, ít bị nứt trong quá trình chạm khắc hơn đá gốc. (Ảnh minh họa).

Trên thực tế, các giả thuyết xung quanh chiếc đĩa Sabu rất phong phú. Có ý kiến cho rằng đây có thể là công cụ trộn nguyên liệu làm ngũ cốc, thịt và nước, hoặc thậm chí có thể là thành phần của một máy bơm nước cổ đại. Những giả thuyết này dẫn đến sự khó khăn trong việc chứng minh hay phủ nhận, nhưng có vẻ như ý tưởng về việc sử dụng nó như một công cụ trộn không phải là điều viện lý do cho sự tồn tại của chiếc đĩa này.

Đĩa Sabu có nét tương đồng với cánh quạt máy bơm hiện đại.

Một nhà sử học đã tạo ra một mẫu đĩa Sabu bằng máy in 3D nhằm chứng minh giả thuyết rằng chiếc đĩa có thể là phần của một hệ thống máy bơm cổ đại. Khi được sử dụng đúng cách, đĩa sẽ có khả năng bơm nước hiệu quả. Nghiên cứu này mở ra một khả năng mới về chức năng của chiếc đĩa, mặc dù vẫn còn nhiều nghi ngờ cần giải quyết.

Tuy nhiên, câu hỏi về mục đích thực sự của nó vẫn còn bỏ ngỏ. Một số người cho rằng hình dạng kỳ quặc của chiếc đĩa có thể chỉ ra một công nghệ tiên tiến nào đó mà chúng ta chưa biết đến, hoặc là một phần của một thiết bị khác hoàn toàn khác.

Mô tả về đĩa Sabu chỉ xuất hiện trong một bức phù điêu từ năm 1500 trước Công nguyên.

Thông tin về đĩa Sabu chỉ được ghi chép trong một bức phù điêu từ năm 1500 trước Công nguyên, thời kỳ mà người Hyksos xâm lược Ai Cập vào năm 1640 trước Công nguyên. Điều này tạo ra một bối cảnh lịch sử thú vị, bởi lẽ đây cũng chính là khoảng thời gian mà bánh xe được phát minh, dẫn đến khả năng đĩa Sabu có thể là một phát hiện có ảnh hưởng lớn đến lịch sử.

Có giả thuyết cho rằng, đĩa Sabu có thể được sử dụng trong sản xuất bia.

Gần đây, nhà khảo cổ học Akio Kato cho rằng đĩa Sabu có thể đã được sử dụng trong sản xuất bia, một thực phẩm quan trọng đối với người Ai Cập cổ đại. Bằng chứng là nhiều đồ vật trong lăng mộ của Hoàng tử Sabu đều liên quan đến thực phẩm như bình chứa, dụng cụ làm bếp, và thịt. Điều này khiến giả thuyết rằng chiếc đĩa thực sự là một công cụ để trộn và làm đều hỗn hợp ngũ cốc với nước nóng trở nên hợp lý hơn.

Đĩa Sabu có thể di chuyển lên xuống nhẹ nhàng khi cho vào nước.

Quan sát cho thấy chiếc đĩa có thể di chuyển nhẹ nhàng dưới nước, tạo ra dòng chảy chỉ với một lực nhỏ, điều này có thể hỗ trợ cho giả thuyết rằng nó đã được sử dụng trong những thùng bia lớn của nhà máy bia cổ đại mà các nhà nghiên cứu đã phát hiện tại khu chôn cất Hoàng gia Abydos.