Những Quan Niệm Sai Lầm Về Hệ Mặt Trời Bạn Cần Biết

Hình ảnh minh họa Hệ Mặt trời thường không phản ánh chính xác kích thước và sự chuyển động của các hành tinh trong vũ trụ.

Nếu bạn từng nhìn thấy những bức tranh vẽ về Hệ Mặt trời, có thể bạn sẽ nhận thấy những hình ảnh này không thể hiện đúng tỷ lệ thực tế. Để dễ dàng hơn cho người xem, kích thước của các hành tinh thường bị phóng đại, và chúng thường được đặt gần nhau hơn so với thực tế. Khi bạn quan sát Hệ Mặt trời trong không gian thật, các thiên thể sẽ trông rất nhỏ bé, xa xôi và gần như không thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Trong bối cảnh thực tế, Hệ Mặt trời giống như bầu trời đêm mà chúng ta nhìn thấy từ Trái đất. Khi ngẩng đầu lên bầu trời, thực ra chúng ta đang ngắm nhìn một phần không nhỏ của Hệ Mặt trời.

Các hành tinh và quỹ đạo của chúng được mô phỏng theo tỷ lệ thực tế. Ví dụ, quỹ đạo của Trái đất nằm gần Mặt trời hơn so với các hành tinh ở xa. (Ảnh: Spacecentre).

Khi mô phỏng theo tỷ lệ thực tế từ góc nhìn bên ngoài, Mặt trời có thể nhìn thấy rõ nhất nhưng nó chỉ là một chấm sáng nhỏ. Các hành tinh lớn có thể trông giống như những ngôi sao, trong khi một số hành tinh khác lại quá mờ để có thể quan sát được.

Thực Trạng Chuyển Động Của Trái Đất Và Hệ Mặt Trời

Các hành tinh không ngừng quay quanh trục của chính mình và vòng quanh Mặt trời. Mặc dù người đứng trên Trái đất có thể cảm thấy mình đang đứng yên, nhưng thực tế là không phải như vậy. Trái đất quay quanh trục của mình với tốc độ khoảng 1700 km/h (0,5 km/s).

Con số này nghe có vẻ lớn nhưng trên thực tế, nó không là gì so với các chuyển động khác của Hệ Mặt trời và dải ngân hà, tạo ra vận tốc di chuyển của toàn bộ hành tinh trong không gian.

Trái đất quay quanh Mặt trời với tốc độ nhanh hơn rất nhiều so với tốc độ tự quay của nó, với tốc độ khoảng 30 km/s. Sau một năm, Trái đất sẽ quay trở lại vị trí gần điểm xuất phát, mặc dù Mặt trời cũng không đứng yên.

Mô hình chính xác về cách các hành tinh chuyển động quanh Mặt trời và đồng thời di chuyển trong thiên hà theo một quỹ đạo khác. (Ảnh: Rhys Taylor).

Các ngôi sao, hành tinh, đám mây khí, bụi vũ trụ, lỗ đen và vật chất tối trong thiên hà Milky Way đều đang di chuyển. Từ vị trí của Trái đất, cách trung tâm thiên hà khoảng 25.000 năm ánh sáng, Mặt trời cũng đang quay theo hình elip và hoàn thành một vòng vĩ đại trong khoảng thời gian 220–250 triệu năm.

Tốc độ của Mặt trời trong quá trình này ước tính khoảng 200–220 km/s, điều này lớn hơn nhiều so với tốc độ quay của Trái đất hay của các hành tinh quanh Mặt trời, cả hai đều nghiêng một góc so với mặt phẳng mà Mặt trời chuyển động trong dải ngân hà.

Dù thế, trong suốt quãng đường dài, tất cả các hành tinh vẫn nằm trong cùng một mặt phẳng, không có hiện tượng như một số hình minh họa thường thể hiện là chúng bị kéo đi hay đi trước nhau.

Tốc Độ Thực Tế Của Con Người Trong Vũ Trụ

Toàn bộ dải ngân hà không tĩnh, mà đang chuyển động do lực hấp dẫn của các yếu tố trong không gian. Trong cụm địa phương, nơi có hơn 50 thiên hà, có thể đo tốc độ di chuyển của Milky Way bằng cách so sánh với thiên hà lớn nhất trong cụm, Andromeda.

Thiên hà Andromeda đang di chuyển về phía Mặt trời với tốc độ 301 km/s. Khi xem xét chuyển động của Mặt trời trong Milky Way, cả Andromeda và dải ngân hà đang tiến gần nhau với tốc độ khoảng 109 km/s.

Khi quan sát ở quy mô lớn, không chỉ Trái đất và Mặt trời di chuyển, mà toàn bộ thiên hà và cụm địa phương cũng đang chuyển động do các lực vô hình. (Ảnh: NASA/ ESA).

Cụm địa phương, mặc dù lớn và bao gồm nhiều thiên hà, không phải là một thực thể cô lập. Các thiên hà khác cùng với các cụm xung quanh đều tạo nên lực hấp dẫn. Các nhà khoa học ước tính những cấu trúc xa xôi này có thể tạo ra thêm tốc độ chuyển động khoảng 300 km/s.

Khi tổng hợp tất cả các chuyển động, chúng ta sẽ thấy: Trái đất quay quanh trục của nó, Trái đất xoay quanh Mặt trời, Mặt trời di chuyển quanh thiên hà, Milky Way tiếp cận Andromeda và cụm địa phương bị tác động và ảnh hưởng bởi các vùng xung quanh, đó mới chính là tốc độ thực sự mà chúng ta đang chuyển động trong vũ trụ.

Tốc độ này đạt khoảng 368 km/s theo một hướng nhất định, có chênh lệch khoảng 30 km/s tùy thuộc vào thời điểm trong năm và hướng mà Trái đất đang quay, theo lời Tiến sĩ vật lý thiên văn Ethan Siegal tại Đại học Florida.

Hành tinh của chúng ta và các hành tinh khác quay quanh Mặt trời theo một mặt phẳng, và toàn bộ mặt phẳng này di chuyển theo quỹ đạo hình elip xuyên qua dải ngân hà. Khi những ngôi sao khác có cấu trúc tương tự như Mặt trời cũng di chuyển theo hình elip, Hệ Mặt trời sẽ có vẻ như đi vào và ra khỏi mặt phẳng dải ngân hà theo chu kỳ hàng chục triệu năm, mất khoảng 200-250 triệu năm để hoàn thành một vòng quanh dải ngân hà.