Khám Phá Hành Tinh HD 189733 b: Vùng Đất Của Những Cơn Gió Chết Chóc

Hành tinh HD 189733 b là biểu tượng cho những điều kiện thời tiết khắc nghiệt nhất trong không gian.

Theo các nghiên cứu gần đây từ các nhà thiên văn học tại Thụy Sĩ, hành tinh này có những cơn gió đạt tốc độ lên tới 8.700 km/h, gấp bảy lần tốc độ âm thanh. Hơn thế nữa, những điều kiện này không hề lành mạnh, khi mà nó còn chứa những cơn mưa thủy tinh được mô tả như là “hàng nghìn nhát cắt chết người”.

“HD 189733 b chính là một thế giới đầy rẫy hiểm họa mà bạn chưa từng hình dung. Nhìn từ xa, nó có màu xanh tươi sáng, nhưng thực tế lại là một cơn ác mộng chết chóc,” NASA mô tả.

Màu sắc xanh dương của HD 189733 b không phải do các đại dương, mà là do thành phần của khí quyển hành tinh này chứa những đám mây silicat.

Khí quyển của HD 189733 b có nhiệt độ lên tới 3.000 độ C. (Ảnh: NASA/ESA).

Hành tinh này là một hành tinh khí lớn, vượt trội hơn cả sao Mộc, nằm cách Trái đất 63 năm ánh sáng và thuộc chòm sao Vulpecula hay còn gọi là “Cáo Nhỏ”. HD 189733 b quay quanh ngôi sao mẹ với khoảng cách gần gấp 13 lần khoảng cách từ Sao Thủy đến Mặt Trời, hoàn thành một vòng quỹ đạo chỉ trong 2,2 ngày.

Theo tiến sĩ Kevin Heng, người đứng đầu nghiên cứu, phát hiện này rất quan trọng, vì nó dựa trên quan sát từ một kính viễn vọng cỡ nhỏ đường kính 3,6 mét tại Đài quan sát Nam châu Âu (ESO) ở La Silla, Chile, nhưng chất lượng không hề thua kém so với kính viễn vọng không gian Hubble.

Nhóm nghiên cứu của Heng đã áp dụng kỹ thuật đo tín hiệu natri từ những hành tinh xa xôi. Khi hành tinh di chuyển trước ngôi sao mẹ, cường độ của tín hiệu này sẽ thay đổi, từ đó giúp các nhà thiên văn tính toán độ nóng của hành tinh.

Nhờ vào tín hiệu phát ra từ nhiều độ cao khác nhau, nhóm nghiên cứu có khả năng xác định các khác biệt nhiệt độ trong khí quyển của HD 189733 b. Nhiệt độ tại gần bề mặt giảm từ 3.000 độ C xuống còn 1.700 độ C.

Để đo tốc độ gió, họ dựa vào sự thay đổi tín hiệu natri gửi tới Trái đất, cho thấy gió di chuyển với tốc độ cực nhanh. Các phép đo từ kính viễn vọng không gian Hubble cũng xác nhận kết quả tương tự.

Nghiên cứu này của các nhà khoa học Thụy Điển mở ra cơ hội tìm hiểu sâu hơn về khí quyển của các ngoại hành tinh mà không cần phải sử dụng các đài thiên văn khổng lồ hay kính viễn vọng không gian.

Ngoại hành tinh này có khí quyển chứa đầy khí hydro sunfua.

Mới đây, kính thiên văn James Webb đã phát hiện rằng, HD 189733 b, một hành tinh nóng chỉ cách Trái đất 64 năm ánh sáng, có khí quyển chứa đầy khí hydro sunfua (mang mùi như trứng thối).

Các nhà nghiên cứu trước kia đã nghi ngờ rằng khí hydro sunfua có mặt trên những hành tinh khí khổng lồ xa xôi, vì khí này cũng có mặt trong khí quyển của sao Mộc và sao Thiên Vương. Tuy nhiên, nó thường rất hiếm khi được phát hiện trong các ngoại hành tinh, ngoại trừ một lượng nhỏ trong môi trường liên sao hoặc không gian giữa các sao.

Guangwei Fu, tác giả chính của nghiên cứu và nhà vật lý thiên văn tại Đại học Johns Hopkins, cho biết việc phát hiện hydro sunfua trên HD 189733 b là một bước đệm quan trọng giúp tìm ra phân tử này trên những hành tinh khác và hiểu rõ hơn về cách hình thành các loại hành tinh khác nhau.

Sự hiện diện của hydro sunfua trên HD 189733 b cho thấy rằng hành tinh này chứa lưu huỳnh, một nguyên tố quan trọng trong cấu thành các phân tử phức tạp hơn. Đồng thời, lưu huỳnh cũng là một yếu tố thiết yếu đối với sự sống trên Trái đất.

Mặc dù HD 189733 b gần như không có khả năng chứa sự sống do điều kiện khắc nghiệt của nó, việc tìm ra khí này trên các hành tinh khác ngoài hệ mặt trời lại thúc đẩy khả năng tồn tại của các hành tinh tương tự có thể duy trì sự sống ngoài trái đất.

Các nhà khoa học cũng tin rằng nếu JWST được đặt ở vị trí khác của Dải Ngân Hà, nó sẽ có thể phát hiện dấu hiệu sự sống trên Trái đất.